Docker Compose Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Docker Compose, birden fazla Docker Container'ın tek bir yapılandırma dosyası üzerinden tanımlanmasını, çalıştırılmasını ve yönetilmesini sağlayan bir Docker aracıdır. Özellikle web uygulamaları, veritabanları ve birbirine bağlı servislerden oluşan projelerde kullanılır.

Docker Compose sayesinde bir uygulamanın ihtiyaç duyduğu farklı servisler tek tek başlatılmak yerine ortak bir yapılandırma üzerinden yönetilebilir.

Docker Composeで3層アーキテクチャ( JS + Python + MySQL)を構築する #JavaScript - Qiita

Docker Compose Nedir?

Docker Compose, birden fazla container'dan oluşan uygulamaların YAML biçimindeki yapılandırma dosyalarıyla yönetilmesini sağlayan bir araçtır.

Normal Docker kullanımında farklı servisler için ayrı docker run komutları çalıştırılabilir. Docker Compose ise bu servislerin yapılandırmalarını tek bir dosyada toplar.

Örneğin bir web uygulaması aşağıdaki bileşenlerden oluşabilir:

  • PHP veya Node.js ile çalışan web uygulaması

  • MySQL veya PostgreSQL veritabanı

  • Redis önbellek servisi

  • Nginx web sunucusu

Docker Compose kullanılarak bu servisler tek bir proje altında tanımlanabilir ve birlikte çalıştırılabilir.

Docker Compose Nasıl Çalışır?

Building a Multi-Tier Dockerized Application with MongoDB, Node.js, and React | by Olajide Salami | Medium

Docker Compose, yapılandırma dosyasında belirtilen servisleri Docker Engine aracılığıyla oluşturur ve yönetir.

Çalışma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:

  1. Proje için bir Compose yapılandırma dosyası hazırlanır.

  2. Kullanılacak Docker imajları veya Dockerfile dosyaları belirlenir.

  3. Servislerin portları, ağları ve depolama alanları yapılandırılır.

  4. docker compose up komutu çalıştırılır.

  5. Docker gerekli imajları indirir veya oluşturur.

  6. Servislere ait container'lar başlatılır.

  7. Aynı ağa bağlı servisler birbirleriyle iletişim kurabilir.

Docker Compose, uygulamanın tüm servislerini tek bir proje olarak yönetmeyi sağlar.

Docker Compose ile Docker Arasındaki Farklar

Docker

Docker Compose

Container oluşturma ve çalıştırma altyapısını sağlar.

Birden fazla container'ın birlikte yönetilmesini kolaylaştırır.

docker run komutuyla container başlatılabilir.

docker compose up komutuyla servisler başlatılabilir.

Container ayarları komut parametreleriyle verilebilir.

Ayarlar YAML dosyasında tanımlanır.

Container'lar ayrı ayrı yönetilebilir.

Servisler proje halinde yönetilebilir.

İmaj ve container işlemlerini gerçekleştirir.

Docker Engine'i kullanarak servisleri yönetir.

Docker Compose, Docker Engine'in yerine geçmez. Docker altyapısı üzerinde çalışır.

Docker Compose Nasıl Kurulur?

Docker Compose V2, güncel Docker Desktop kurulumlarında yer alır. Linux sistemlerde ise Docker Compose eklentisi kullanılabilir.

Kurulu olup olmadığını kontrol etmek için:

docker compose version

Komut başarılı şekilde çalışıyorsa Docker Compose kullanılabilir durumdadır.

Ubuntu tabanlı sistemlerde Docker'ın resmî paket deposu yapılandırılmışsa Compose eklentisi şu komutla kurulabilir:

sudo apt install docker-compose-plugin

Bu komutun kullanılabilmesi için uygun Docker paket deposunun sistemde tanımlanmış olması gerekir.

Güncel kullanımda docker compose komutu tercih edilir. Eski sürümlerde kullanılan docker-compose komutu farklı bir uygulama biçimidir.

Docker Compose YAML Dosyası Nedir?

Docker Compose, servis yapılandırmalarını YAML biçimindeki dosyalardan okur.

Güncel Compose uygulamalarında tercih edilen dosya adı:

compose.yaml

Ayrıca aşağıdaki dosya adları da desteklenir:

compose.yml
docker-compose.yaml
docker-compose.yml

Compose dosyasında servislerin imajları, portları, ortam değişkenleri, ağ bağlantıları ve depolama alanları tanımlanabilir.

Docker Compose Yapılandırma Komutları

Yapılandırma

Açıklama

services

Uygulamanın servislerini tanımlar.

image

Kullanılacak Docker imajını belirtir.

build

Docker Image oluşturma ayarlarını tanımlar.

ports

Port yönlendirmelerini belirler.

environment

Ortam değişkenlerini tanımlar.

volumes

Depolama alanlarını bağlar.

networks

Servislerin ağ bağlantılarını tanımlar.

depends_on

Servisler arasındaki başlatma bağımlılıklarını belirler.

restart

Container yeniden başlatma politikasını tanımlar.

healthcheck

Servisin sağlık kontrolünü yapılandırır.

Docker Compose Nasıl Kullanılır?

How to deploy a website using Docker Compose? | by Bill VU Nguyen | Medium

Docker Compose kullanımını göstermek için Nginx ve Redis servislerinden oluşan bir örnek proje hazırlanabilir.

1. Proje Klasörü Oluşturma

Terminal üzerinden yeni bir klasör oluşturulur.

mkdir docker-compose-ornek
cd docker-compose-ornek

2. Compose Dosyası Oluşturma

Proje klasöründe compose.yaml isimli dosya oluşturulur.

services:
  web:
    image: nginx:alpine
    ports:
      - "8080:80"
    restart: unless-stopped

  redis:
    image: redis:7-alpine
    restart: unless-stopped

Bu yapılandırmada iki farklı servis bulunmaktadır.

Web servisi:

  • Nginx imajını kullanır.

  • Sunucunun 8080 portunu container'ın 80 portuna yönlendirir.

  • Belirlenen yeniden başlatma politikasını kullanır.

Redis servisi:

  • Redis imajını kullanır.

  • Önbellek ve anahtar-değer veri saklama işlemleri için kullanılabilir.

  • Varsayılan Compose ağına katılır.

Bu örnekte Redis, Nginx tarafından doğrudan kullanılmaz. İki servis yalnızca aynı Compose projesi içerisinde çalıştırılır.

3. Docker Compose Servislerini Başlatma

Proje klasöründe aşağıdaki komut çalıştırılır:

docker compose up -d

Komutun anlamları:

  • docker compose: Docker Compose aracını çalıştırır.

  • up: Tanımlanan servisleri oluşturur ve başlatır.

  • -d: Servisleri arka planda çalıştırır.

İmajlar yerel sistemde bulunmuyorsa Docker tarafından indirilir.

4. Çalışan Servisleri Kontrol Etme

docker compose ps

Bu komut, Compose projesindeki container'ların durumunu ve port bilgilerini gösterir.

5. Web Sunucusuna Erişme

Nginx servisi başarıyla başlatıldıktan sonra aynı bilgisayardaki tarayıcı üzerinden aşağıdaki adres açılabilir:

 http://localhost:8080 

Nginx'in varsayılan karşılama sayfası görüntülenebilir.

Docker Compose ile PHP ve MySQL Nasıl Çalıştırılır?

Docker Compose, PHP ve MySQL gibi birbiriyle bağlantılı servislerin birlikte çalıştırılmasında kullanılabilir.

Örnek bir compose.yaml dosyası:

services:
  php:
    image: php:8.3-apache
    ports:
      - "8080:80"
    volumes:
      - ./www:/var/www/html
    depends_on:
      mysql:
        condition: service_healthy

  mysql:
    image: mysql:8.4
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: ${MYSQL_ROOT_PASSWORD}
      MYSQL_DATABASE: ornekdb
    volumes:
      - mysql_data:/var/lib/mysql
    healthcheck:
      test: ["CMD-SHELL", "mysqladmin ping -h localhost --silent"]
      interval: 10s
      timeout: 5s
      retries: 10

volumes:
  mysql_data:

Bu yapılandırmada:

  • PHP ve Apache aynı container içerisinde çalışır.

  • MySQL ayrı bir container içerisinde çalışır.

  • PHP uygulama dosyaları www klasöründen bağlanır.

  • MySQL verileri mysql_data isimli volume içerisinde saklanır.

  • MySQL sağlık kontrolü başarılı olduğunda PHP servisi başlatılır.

Proje klasöründe oluşturulan .env dosyasında aşağıdaki değişken tanımlanabilir:

MYSQL_ROOT_PASSWORD=guclu_bir_parola_belirleyin

Gerçek sistemlerde güçlü ve benzersiz parolalar kullanılmalıdır. Hassas bilgiler sürüm kontrolüne eklenmemeli, üretim ortamlarında uygun gizli bilgi yönetimi uygulanmalıdır.

Ayrıca php:8.3-apache temel imajında MySQL için gerekli PDO sürücüsü varsayılan olarak etkin olmayabilir. PHP uygulamasının MySQL bağlantısı kurabilmesi için uygun eklentileri içeren özel bir Docker imajı hazırlanması gerekebilir.

Docker Compose Yönetim Komutları

Docker Compose, servislerin yönetimi için çeşitli terminal komutları sunar.

Servisleri başlatma:

docker compose up -d

Servisleri durdurma:

docker compose stop

Durdurulan servisleri başlatma:

docker compose start

Servisleri yeniden başlatma:

docker compose restart

Container durumlarını görüntüleme:

docker compose ps

Servis kayıtlarını görüntüleme:

docker compose logs

Kayıtları canlı takip etme:

docker compose logs -f

Servisleri ve proje ağlarını kaldırma:

docker compose down

İmajları yeniden oluşturup servisleri başlatma:

docker compose up -d --build

Compose yapılandırmasını kontrol etme:

docker compose config

docker compose down komutu normal kullanımda adlandırılmış volume'ları silmez. --volumes parametresi kullanıldığında proje tarafından yönetilen volume'lar da kaldırılabilir ve içlerindeki kalıcı veriler kaybedilebilir.

Docker Compose Network Nedir?

Docker Compose入門 (3) ~ネットワークの理解を深める~ | さくらのナレッジ

Docker Compose, aynı projedeki servislerin birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan ağ yapılarını yönetebilir.

Varsayılan olarak Compose projesi için bir ağ oluşturulur. Aynı ağa bağlı servisler birbirlerine servis isimleri üzerinden erişebilir.

Örneğin:

services:
  web:
    image: nginx:alpine
    networks:
      - uygulama_agi

  redis:
    image: redis:7-alpine
    networks:
      - uygulama_agi

networks:
  uygulama_agi:
    driver: bridge

Bu yapılandırmada iki servis aynı Docker ağına bağlanır.

Ağ üzerindeki bir uygulama Redis servisine redis ana makine adı üzerinden erişebilir.

Container'lar arasında iletişim kurulması için her servisin portunun dış dünyaya açılması gerekmez.

Docker Compose Volume Nedir?

Docker Compose içerisinde volume kullanımı, container'ların verilerinin kalıcı olarak saklanmasına yardımcı olur.

Örnek:

services:
  mysql:
    image: mysql:8.4
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: ${MYSQL_ROOT_PASSWORD}
    volumes:
      - veritabani:/var/lib/mysql

volumes:
  veritabani:

Bu yapılandırmada MySQL verileri veritabani isimli Docker volume içerisinde tutulur.

Container silinip yeniden oluşturulduğunda volume korunuyorsa veriler yeniden kullanılabilir.

Volume kullanımı, düzenli veritabanı yedeklemesinin yerine geçmez.

Docker Compose Depends_on Nedir?

depends_on, servislerin başlatılma ve durdurulma sırasındaki bağımlılıklarını tanımlamak için kullanılır.

Örnek:

services:
  web:
    image: nginx:alpine
    depends_on:
      - redis

  redis:
    image: redis:7-alpine

Bu örnekte Redis servisi, web servisinden önce başlatılır.

Ancak kısa depends_on kullanımı, bağımlı servisin uygulama düzeyinde tamamen hazır olduğunu garanti etmez.

Bir servisin sağlıklı hale gelmesini beklemek için healthcheck ve condition: service_healthy yapılandırmaları kullanılabilir.

Docker Compose ile Dockerfile Arasındaki Farklar

Docker Compose ve Dockerfile birbirini tamamlayan iki farklı yapılandırma yöntemidir.

Dockerfile

Docker Compose

Docker Image oluşturma talimatlarını içerir.

Servislerin çalışma yapılandırmalarını içerir.

docker build ile kullanılır.

docker compose up ile kullanılır.

Uygulama dosyalarını ve bağımlılıklarını hazırlar.

Container, ağ ve volume yapılarını yönetir.

İmaj oluşturma sürecine odaklanır.

Çok servisli uygulamaların çalıştırılmasına odaklanır.

Docker Compose içerisinde build tanımı kullanılarak Dockerfile üzerinden imaj oluşturulabilir.

Docker Compose Hangi Alanlarda Kullanılır?

Docker Compose farklı yazılım ve sunucu yönetimi süreçlerinde kullanılmaktadır.

Web Uygulamaları

PHP, Python, Node.js ve diğer teknolojilerle geliştirilen uygulamaların veritabanlarıyla birlikte çalıştırılmasında kullanılabilir.

Mikroservis Mimarisi

Birbirinden bağımsız servislerin tek bir proje içerisinde yönetilmesini sağlar.

Yazılım Geliştirme Ortamları

Geliştiricilerin aynı servis yapılandırmalarını kendi bilgisayarlarında oluşturmasına yardımcı olur.

Veritabanı Ortamları

MySQL, PostgreSQL, Redis ve benzeri servisler birlikte yapılandırılabilir.

Test ve CI/CD Sistemleri

Uygulamaların test edilmesi için gerekli servislerin otomatik olarak başlatılmasında kullanılabilir.

Docker Compose Kullanmanın Avantajları

  • Birden fazla container tek yapılandırma dosyasıyla yönetilebilir.

  • Servislerin başlatılması ve durdurulması kolaylaşır.

  • Ağ bağlantıları otomatik olarak oluşturulabilir.

  • Kalıcı depolama alanları tanımlanabilir.

  • Geliştirme ortamları standartlaştırılabilir.

  • Servis yapılandırmaları sürüm kontrol sistemlerinde saklanabilir.

  • Test ve dağıtım süreçlerinde tekrar kullanılabilir yapılandırmalar hazırlanabilir.

Docker Compose Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Docker Compose yapılandırmaları hazırlanırken şu konulara dikkat edilmelidir:

  • Güvenilir ve güncel Docker imajları kullanılmalıdır.

  • Servisler için gerekli olmayan portlar dış erişime açılmamalıdır.

  • Veritabanları için kalıcı depolama yapılandırılmalıdır.

  • Parolalar ve API anahtarları yapılandırma dosyalarına doğrudan yazılmamalıdır.

  • Servislerin başlatılma bağımlılıkları doğru tanımlanmalıdır.

  • Gerekli durumlarda sağlık kontrolleri kullanılmalıdır.

  • CPU ve bellek kaynak sınırları değerlendirilmelidir.

  • Kalıcı veriler düzenli olarak yedeklenmelidir.

Sonuç

Docker Compose, birden fazla Docker Container'ın ortak bir yapılandırma dosyası üzerinden yönetilmesini sağlayan bir araçtır.

compose.yaml dosyasında servisler, imajlar, ağ bağlantıları, ortam değişkenleri ve depolama alanları tanımlanabilir.

docker compose up komutuyla servisler başlatılabilir, docker compose down komutuyla proje kaynakları kaldırılabilir.

Docker Compose; web uygulamaları, veritabanları, mikroservisler ve yazılım test ortamlarında container yönetimini kolaylaştıran önemli Docker bileşenlerinden biridir.

 


Alıntı