90'larda Yaşayıp Bugün Özlediğimiz 20 Şey

90'lı yıllarda çocuk veya genç olanların hafızasında o dönemden kalan pek çok alışkanlık, eşya ve hatıra bulunuyor. Cep telefonlarının henüz yaygınlaşmadığı, internetin günlük hayatın merkezinde olmadığı bu yıllarda insanlar haberleşmek, eğlenmek ve vakit geçirmek için farklı yöntemler kullanıyordu.

Mahalle arkadaşlıkları, televizyon karşısında geçirilen saatler, kasetçalarlar, atari oyunları ve bayram ziyaretleri 90'lı yılların günlük yaşamında önemli bir yer tutuyordu.

Türkiye'de 90'lı yıllarda büyüyenlerin hatırlayabileceği, bugün ise birçoğu eski yaygınlığını kaybetmiş 20 alışkanlığı ve hatırayı bir araya getirdik.

1. Akşam Ezanına Kadar Sokakta Oynamak

90'lı yıllarda çocukların en büyük eğlencelerinden biri sokakta arkadaşlarıyla oyun oynamaktı. Saklambaç, yakar top, istop, körebe, misket ve seksek en yaygın oyunlar arasındaydı.

Apartman önleri, boş arsalar ve mahalle araları çocukların buluşma noktalarıydı. Akşam olduğunda anneler balkonlardan seslenir, çocuklar oyunu bırakıp evlerine dönerdi.

2. Mahalle Bakkalından Alışveriş Yapmak

Mahalle bakkalları, çocukların harçlıklarını harcadığı yerlerin başında gelirdi. Sakızlar, gofretler, leblebi tozları, çikolatalar ve küçük oyuncaklar raflarda yerini alırdı.

Bakkallar müşterilerinin çoğunu tanır, bazı ailelerin alışverişlerini veresiye defterine yazardı. Çocuklar için bakkala gitmek bazen alışverişten çok arkadaşlarla karşılaşmak anlamına gelirdi.

3. Tasoları Biriktirmek

Özellikle 90'lı yılların sonlarında tasolar çocuklar arasında oldukça popülerdi. Cips paketlerinden çıkan renkli tasolar biriktirilir, arkadaşlarla değiştirilir ve oyunlarda kullanılırdı.

Bazı çocukların onlarca tasodan oluşan koleksiyonları vardı. Nadir bulunan tasolar diğerlerine göre daha değerli kabul edilirdi.

4. Atari Kasetlerini Değiştirmek

Televizyona bağlanan oyun konsolları 90'lı yıllarda birçok çocuğun hayalini süslüyordu. Türkiye'de yaygın olarak atari adıyla bilinen Famicom uyumlu konsollarda Super Mario Bros., Contra, Tank 1990 ve çeşitli futbol oyunları oynanırdı.

Oyun kasetleri arkadaşlarla değiştirilir, yeni bir oyun bulmak büyük heyecan yaratırdı. Aynı televizyonun karşısında sırayla oyun oynamak da bu dönemin alışkanlıklarındandı.

5. Çizgi Film Saatini Beklemek

Bugünkü gibi istenilen çizgi filmi istenilen anda açmak mümkün değildi. Çocuklar televizyondaki yayın saatlerini takip ederdi.

Şirinler, Tom ve Jerry, Ninja Kaplumbağalar, Tsubasa ve Taş Devri gibi yapımlar dönemin sevilen çizgi filmleri arasındaydı.

Özellikle hafta sonu sabahları çizgi film izlemek birçok çocuk için vazgeçilmezdi.

6. Radyodan Kasete Şarkı Kaydetmek

Sevilen şarkıları dinlemenin yollarından biri radyodan kasete kayıt yapmaktı. Boş kaset hazırlanır, istenilen şarkının çalması beklenirdi.

Şarkı başladığında kayıt tuşuna basılırdı. Bazen radyo sunucusunun konuşması da kayda girerdi.

Hazırlanan kasetler arkadaşlara dinletilir veya hediye edilirdi.

7. Walkman ile Müzik Dinlemek

Taşınabilir kasetçalarlar, özellikle müzik dinlemeyi seven gençler arasında popülerdi. Walkman cihazları sayesinde yürürken veya yolculuk sırasında kulaklıkla müzik dinlemek mümkündü.

Kasetin bir yüzü bittiğinde diğer yüzüne çevrilir, istenilen şarkıya ulaşmak için ileri veya geri sarma düğmeleri kullanılırdı.

8. Telefon Numaralarını Ezberlemek

Cep telefonlarının yaygınlaşmasından önce arkadaşların ve akrabaların ev telefonları ezberlenirdi.

Evlerde telefon fihristleri bulunur, önemli numaralar bu küçük defterlere yazılırdı.

Bir arkadaş arandığında telefonu annesi veya babası açabilir, konuşabilmek için önce kendini tanıtmak gerekebilirdi.

9. Bayramlarda Kapı Kapı Dolaşmak

Bayram sabahları yeni kıyafetler giyilir, büyüklerin elleri öpülür ve akraba ziyaretlerine gidilirdi.

Çocuklar için bayramların en heyecanlı taraflarından biri şeker ve harçlık toplamaktı.

Özellikle mahallelerde çocuklar arkadaşlarıyla birlikte tanıdık komşuları ziyaret ederdi.

10. Fotoğrafçıdan Fotoğrafların Çıkmasını Beklemek

90'lı yıllarda filmli fotoğraf makineleri yaygındı. Çekilen fotoğraflar hemen görüntülenemezdi.

Film bittikten sonra fotoğrafçıya götürülür, banyo ve baskı işlemlerinin tamamlanması beklenirdi.

Fotoğraflar teslim alındığında ailece incelenir, güzel çıkanlar albümlere yerleştirilirdi.

11. Gazete Kuponu Biriktirmek

90'lı yıllarda gazetelerin düzenlediği promosyon kampanyaları oldukça yaygındı.

Ansiklopedi, kitap seti, tabak, bardak ve çeşitli ev eşyaları için gazetelerden kupon kesilirdi.

Belirli sayıda kupon toplandığında kampanyanın sunduğu ürün alınabilirdi. Bazı ailelerde kuponları kesip saklamak günlük bir alışkanlıktı.

12. Ansiklopedilerden Ödev Hazırlamak

İnternetin yaygın olmadığı dönemde öğrenciler araştırma ödevleri için ansiklopedilere başvururdu.

Evlerde bulunan büyük ansiklopedi setleri, sözlükler ve kütüphane kitapları önemli bilgi kaynaklarıydı.

Öğrenciler aradıkları konuyu bulur, bilgileri defterlerine yazar ve bazen ilgili resimleri keserek ödevlerine yapıştırırdı.

13. Mahallede Bisiklet Sürmek

Bisiklet sahibi olmak birçok çocuk için önemliydi. Özellikle yaz tatillerinde arkadaşlarla mahallede bisiklet sürmek yaygın bir eğlenceydi.

Bisikleti olmayan çocuklar arkadaşlarının bisikletini sırayla kullanırdı. İlk kez yardımcı tekerlek olmadan bisiklet sürmek de unutulmayan çocukluk deneyimlerindendi.

14. Video Kaset Kiralamak

90'lı yıllarda film izlemek isteyen aileler video kaset kiralayan dükkânlara gidebiliyordu.

VHS kasetler seçilir, eve götürülür ve video oynatıcıda izlenirdi. Kiralanan kasetlerin belirlenen süre içinde geri verilmesi gerekirdi.

Bazı kasetlerin izlendikten sonra başa sarılması da istenirdi.

15. Mektup ve Kartpostal Göndermek

Uzakta yaşayan akrabalara veya arkadaşlara mektup yazmak, geçmişte yaygın iletişim yöntemlerinden biriydi.

Bayramlarda ve yılbaşında kartpostal gönderilirdi. Kartların üzerine güzel dilekler yazılır, posta yoluyla sevdiklerine ulaştırılırdı.

Gelen mektuplar ve kartpostallar bazen yıllarca saklanırdı.

16. Okulda Kokulu Silgi ve Renkli Kalem Biriktirmek

90'lı yıllarda kırtasiye ürünleri çocuklar arasında oldukça ilgi görürdü.

Kokulu silgiler, desenli kalemler, renkli kalemtıraşlar ve resimli defterler okul alışverişlerinin sevilen parçalarıydı.

Öğrenciler birbirlerine silgi ve kalem gösterir, bazı kırtasiye ürünlerini koleksiyon olarak saklardı.

17. Mahallede Saklambaç Oynamak

Saklambaç, dönemin en sevilen sokak oyunlarından biriydi.

Oyuna katılan çocuklar arasından bir ebe seçilir, ebe gözlerini kapatıp sayarken diğerleri saklanırdı.

Apartman girişleri, bahçe duvarları ve ağaçların arkası saklanmak için kullanılan yerler arasındaydı.

Özellikle kalabalık mahallelerde saklambaç oyunları uzun süre devam edebilirdi.

18. Ailece Televizyon İzlemek

90'lı yıllarda birçok evde televizyon, ailenin ortak eğlence araçlarından biriydi.

Akşamları haberler, diziler, yarışma programları ve filmler birlikte izlenirdi.

Mahallenin Muhtarları, Bizimkiler, Süper Baba ve Çiçek Taksi gibi diziler dönemin tanınan televizyon yapımları arasındaydı.

Ertesi gün okulda veya iş yerinde izlenen programlar hakkında sohbet edilirdi.

19. Hatıra Defteri Doldurmak

Özellikle ilkokul ve ortaokul yıllarında hatıra defterleri öğrenciler arasında yaygındı.

Arkadaşlar birbirlerinin defterlerine güzel sözler, şiirler ve küçük resimler yazardı.

Mezuniyet dönemlerinde bu defterler daha da önem kazanırdı. Yıllar sonra açılıp okunan hatıra defterleri, eski okul arkadaşlarını hatırlatan eşyalardan biri hâline gelirdi.

20. Komşularla Kapı Önünde Sohbet Etmek

90'lı yıllarda birçok mahallede komşular arasında günlük iletişim oldukça yoğundu.

Özellikle yaz akşamlarında kapı önlerinde, balkonlarda veya apartman bahçelerinde sohbet edilirdi.

Komşular birbirlerine yemek götürür, ihtiyaç duyduklarında yardım eder ve özel günlerde bir araya gelirdi.

Günümüzde de devam eden bu alışkanlıklar, özellikle büyük şehirlerde geçmişteki kadar yaygın olmayabiliyor.

90'lı Yıllar Neden Hâlâ Özleniyor?

90'lı yıllar, Türkiye'de günlük yaşamın ve teknolojinin hızla değişmeye başladığı bir dönemdi.

On yılın başlarında ev telefonları, kasetçalarlar ve basılı ansiklopediler günlük hayatın önemli parçalarıyken, on yılın sonlarına doğru bilgisayarlar, cep telefonları ve internet giderek daha fazla kullanılmaya başlandı.

Bu nedenle 90'larda büyüyen herkesin çocukluğu aynı değildi. Yaşanılan şehir, ailenin imkânları ve kişinin yaşı, döneme ait hatıraları farklılaştırıyordu.

Bugün özlenen şeyler arasında yalnızca eski oyuncaklar ve teknolojik cihazlar bulunmuyor. Mahalle arkadaşlıkları, okul yılları, aile ziyaretleri ve günlük hayatın küçük alışkanlıkları da önemli bir yer tutuyor.

Peki Siz 90'lı Yıllardan En Çok Neyi Özlediniz?

Bu listede yer alan şeylerden hangileri sizin çocukluğunuzun veya gençliğinizin bir parçasıydı?

Belki atari kasetlerinizi, belki mahalle maçlarını, belki de radyodan kasete kaydettiğiniz şarkıları hatırlıyorsunuz.

90'lı yıllara yalnızca bir günlüğüne geri dönebilseydiniz, ilk ne yapmak isterdiniz?

Listede bulunmayan, 90'lı yıllara ait unutamadığınız eşyaları, alışkanlıkları ve anılarınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.