Python'da Değişken Nedir?

Değişkenleri, program içerisinde belirli bilgileri sakladığımız isimlendirilmiş alanlar gibi düşünebiliriz.

Örneğin:

isim = "Ahmet"yas = 25

Burada iki değişken oluşturduk.

isim değişkeninin içerisinde:

Ahmet

yas değişkeninin içerisinde ise:

25

değeri bulunuyor.

Bu değerleri daha sonra programımızın istediğimiz bölümünde kullanabiliriz.

isim = "Ahmet"yas = 25print(isim)print(yas)

Programın çıktısı:

Ahmet
25

olacaktır.

🔄 Değişkenin Değeri Değiştirilebilir mi?

Evet.

Adından da anlaşılacağı üzere değişkenlerin içerisindeki değerleri program çalışırken değiştirebiliriz.

Örneğin:

puan = 50print(puan)puan = 100print(puan)

Çıktımız:

50
100

olacaktır.

İkinci:

puan = 100

satırı çalıştığında puan değişkeninin eski değeri olan 50, yeni değer olan 100 ile değiştirilir.

🏷️ Değişken İsimleri Nasıl Belirlenir?

Değişkenlere istediğimiz her ismi veremeyiz. Python'un bazı isimlendirme kuralları vardır.

Doğru kullanımlara örnek:

isim = "Ayşe"kullanici_adi = "ayse35"yas = 24puan1 = 90toplam_fiyat = 1499.99

Ancak aşağıdaki kullanımlar hatalıdır:

1isim = "Ayşe"kullanici adi = "ayse35"

Bir değişken adı rakamla başlayamaz ve içerisinde boşluk bulunamaz.

Ayrıca Python'un kendi anahtar kelimelerini değişken adı olarak kullanamayız.

Örneğin:

if = 10

geçerli değildir.

🐍 Python Büyük ve Küçük Harfe Duyarlıdır

Python'da:

isim

ile:

Isim

ve:

ISIM

aynı değişken değildir.

Örneğin:

isim = "Mehmet"Isim = "Ali"print(isim)print(Isim)

çıktısı:

Mehmet
Ali

olacaktır.

Bu nedenle değişken isimlerini belirlerken tutarlı olmak önemlidir.

✍️ Değişken İsimlendirmede Önerilen Kullanım

Python'da birden fazla kelimeden oluşan değişken isimlerinde genellikle kelimeler _ karakteriyle ayrılır.

Örneğin:

kullanici_adi = "Mehmet"dogum_yili = 2000urun_fiyati = 499.90toplam_puan = 150

Bu yazım biçimi kodun daha kolay okunmasını sağlar.

📦 Veri Tipi Nedir?

Şimdi işin ikinci önemli bölümüne geldik.

Her değişken aynı tür bilgiyi saklamaz.

Örneğin:

isim = "Ahmet"yas = 25boy = 1.82ogrenci_mi = True

Buradaki değerlerin türleri birbirinden farklıdır.

Python'da bunlara veri tipi (data type) denir.

Başlangıç seviyesinde en sık karşılaşacağımız veri tipleri şunlardır:

Şimdi bunları tek tek inceleyelim.

📝 1. String (str) – Metinler

Metinleri saklamak için str veri tipi kullanılır.

Örneğin:

isim = "Ahmet"sehir = "İstanbul"site = "Sesverin"

String değerleri tek veya çift tırnak içerisinde yazabiliriz.

mesaj1 = "Merhaba Dünya"mesaj2 = 'Python öğreniyorum'

İkisi de geçerlidir.

Metinleri birleştirmek de mümkündür:

isim = "Ahmet"print("Merhaba " + isim)

Çıktı:

Merhaba Ahmet

🔢 2. Integer (int) – Tam Sayılar

Ondalık kısmı bulunmayan sayılar için int kullanılır.

Örneğin:

yas = 25puan = 100stok = 50sicaklik = -5

Bunların tamamı int veri tipidir.

Matematiksel işlemlerde doğrudan kullanılabilirler:

sayi1 = 10sayi2 = 20toplam = sayi1 + sayi2print(toplam)

Sonuç:

30

🔢 3. Float (float) – Ondalıklı Sayılar

Ondalıklı değerleri saklamak için float kullanılır.

Örneğin:

boy = 1.82fiyat = 249.90ortalama = 87.5

Python kodunda ondalık ayracı olarak virgül değil nokta kullanılır.

Doğru:

fiyat = 99.90

Yanlış:

fiyat = 99,90

İkinci ifade Python'da düşündüğünüz anlamda bir ondalıklı sayı oluşturmaz.

✅ 4. Boolean (bool) – Doğru / Yanlış

Boolean veri tipi yalnızca iki temel değer alır:

TrueFalse

Örneğin:

giris_yapildi = Truepremium_uye = False

Bu yapı özellikle koşullarda çok sık kullanılır.

Örneğin:

premium_uye = Trueif premium_uye:    print("Premium özelliklere erişebilirsiniz.")

Çıktı:

Premium özelliklere erişebilirsiniz.

True ve False ifadelerinin ilk harflerinin büyük olduğuna dikkat edin.

📋 5. List (list) – Listeler

Bir değişken içerisinde birden fazla değer tutmak istediğimizde listelerden yararlanabiliriz.

Örneğin:

oyunlar = ["GTA 6", "AION 2", "Minecraft"]

Liste içerisindeki elemanlara sıra numaralarıyla ulaşabiliriz.

print(oyunlar[0])

Sonuç:

GTA 6

Burada önemli bir ayrıntı var:

⚠️ Python'da indeks numaralandırması 0'dan başlar.

Yani:

oyunlar[0] → GTA 6
oyunlar[1] → AION 2
oyunlar[2] → Minecraft

şeklindedir.

Listeye yeni bir eleman da ekleyebiliriz:

oyunlar.append("Cyberpunk 2077")

📦 6. Tuple (tuple) – Demetler

Tuple yapısı listeye benzer ancak önemli bir farkı vardır.

Tuple oluşturulduktan sonra içerisindeki elemanları normal yollarla değiştiremeyiz.

Örneğin:

koordinat = (10, 20)

Listelerde:

[]

kullanılırken tuple oluştururken:

()

kullanıldığını görebilirsiniz.

Değişmemesi gereken veri gruplarında tuple tercih edilebilir.

📖 7. Dictionary (dict) – Sözlükler

Sözlükler verileri anahtar-değer biçiminde saklar.

Örneğin bir kullanıcı oluşturalım:

kullanici = {    "isim": "Ahmet",    "yas": 25,    "sehir": "İstanbul"}

Kullanıcının ismini almak istersek:

print(kullanici["isim"])

çıktısı:

Ahmet

olacaktır.

Yaş bilgisini almak için:

print(kullanici["yas"])

kullanabiliriz.

Sözlükler gerçek projelerde oldukça sık karşınıza çıkacaktır.

🧺 8. Set (set) – Kümeler

Set, benzersiz değerleri saklamak için kullanılabilir.

Örneğin:

sayilar = {1, 2, 3, 3, 4, 4, 5}print(sayilar)

Tekrarlanan değerler kümede ayrı ayrı tutulmaz.

Bu yapı özellikle tekrar eden verileri ayıklamak istediğimiz durumlarda kullanışlı olabilir.

Set elemanlarının sırasına indeks üzerinden güvenilmez; liste gibi sayilar[0] şeklinde kullanılmaz.

⭕ 9. None – Henüz Değer Yok

Bazen bir değişken oluşturmak isteriz ancak henüz ona gerçek bir değer vermek istemeyiz.

Bunun için:

sonuc = None

kullanabiliriz.

Örneğin:

kullanici_resmi = None

Burada değişken mevcut ancak henüz atanmış bir kullanıcı resmi bulunmadığını ifade ediyoruz.

🔍 Bir Değişkenin Veri Tipini Nasıl Öğreniriz?

Python'daki type() fonksiyonu sayesinde bir değişkenin hangi veri tipinde olduğunu görebiliriz.

Örneğin:

isim = "Ahmet"yas = 25fiyat = 99.90print(type(isim))print(type(yas))print(type(fiyat))

Çıktı:

<class 'str'>
<class 'int'>
<class 'float'>

olacaktır.

Yeni başlayanların type() fonksiyonunu bol bol kullanması faydalıdır.

🔄 Veri Tipleri Birbirine Dönüştürülebilir mi?

Evet.

Buna type conversion, yani veri tipi dönüştürme denir.

Örneğin elimizde metin olarak bulunan bir sayı olsun:

yas = "25"

Şu anda bu bir str değeridir.

Bunu tam sayıya çevirebiliriz:

yas = int(yas)

Artık yas bir int değeridir.

Benzer şekilde:

int("25")float("19.99")str(100)bool(1)

gibi dönüşümler yapılabilir.

⚠️ input() Kullanırken Dikkat

Yeni başlayanların çok sık yaptığı hatalardan biri buradadır.

Şöyle bir program yazalım:

yas = input("Yaşınızı girin: ")print(type(yas))

Kullanıcı:

25

yazsa bile input() tarafından alınan değer varsayılan olarak metindir (str).

Matematiksel işlem yapmak istiyorsak dönüştürmemiz gerekir:

yas = int(input("Yaşınızı girin: "))gelecek_yas = yas + 1print("Gelecek yıl yaşınız:", gelecek_yas)

Kullanıcı 25 yazarsa sonuç:

Gelecek yıl yaşınız: 26

olacaktır.

🧪 Küçük Bir Uygulama Yapalım

Öğrendiklerimizi kullanarak basit bir kullanıcı bilgisi programı hazırlayalım:

isim = input("Adınız: ")yas = int(input("Yaşınız: "))sehir = input("Yaşadığınız şehir: ")print("----- Kullanıcı Bilgileri -----")print("İsim:", isim)print("Yaş:", yas)print("Şehir:", sehir)print("Gelecek yılki yaş:", yas + 1)

Örneğin kullanıcı:

Adınız: Ahmet
Yaşınız: 25
Yaşadığınız şehir: İstanbul

girerse program:

----- Kullanıcı Bilgileri -----
İsim: Ahmet
Yaş: 25
Şehir: İstanbul
Gelecek yılki yaş: 26

sonucunu verir.

Burada aynı anda değişken, string, integer, input ve veri tipi dönüştürme işlemlerini kullandık.

❌ Yeni Başlayanların Sık Yaptığı Hatalar

Örneğin:

yas = "25"print(yas + 5)

çalışmaz.

Çünkü "25" bir metin, 5 ise sayıdır.

Doğrusu:

yas = "25"print(int(yas) + 5)

Sonuç:

30

olacaktır.

Başka bir yaygın hata ise string değerlerde tırnak kullanmamaktır.

Yanlış:

isim = Ahmet

Doğru:

isim = "Ahmet"

📝 Mini Alıştırma

Şimdi sıra sizde.

Kullanıcıdan şu bilgileri alan bir Python programı hazırlamaya çalışın:

Adı, doğum yılı ve sevdiği oyun.

Program daha sonra kullanıcının bilgilerini ekrana yazdırsın.

Başlangıç:

isim = input("Adınız: ")dogum_yili = int(input("Doğum yılınız: "))favori_oyun = input("Favori oyununuz: ")

Devamını kendiniz tamamlamayı deneyin. 🙂

🎯 Sonuç

Bu rehberde Python programlamanın en temel yapı taşlarından ikisini öğrendik: değişkenler ve veri tipleri.

Artık:

str → Metin
int → Tam sayı
float → Ondalıklı sayı
bool → Doğru / yanlış
list → Liste
tuple → Demet
dict → Anahtar-değer yapısı
set → Benzersiz değerler
None → Değer bulunmaması

kavramlarının ne anlama geldiğini biliyoruz.

Bunları iyi öğrenmek önemli çünkü ileride yazacağımız neredeyse bütün Python programlarında değişkenleri ve veri tiplerini kullanacağız.