Docker Image ve Container Temizleme İşlemleri

Docker kullanılan sistemlerde zaman içerisinde çok sayıda Image, Container, Volume ve Network oluşabilir. Özellikle yazılım geliştirme ve test ortamlarında eski container'lar, kullanılmayan imajlar ve geçici dosyalar disk alanının dolmasına neden olabilir.

Docker, kullanılmayan kaynakların görüntülenmesi ve temizlenmesi için çeşitli komutlar sunar. Bu komutlar sayesinde gereksiz kaynaklar kaldırılabilir ve Docker'ın kullandığı depolama alanı yönetilebilir.

Spring Clean Your Dev Machine and Reclaim Disk Space - Hongkiat

Docker Temizleme İşlemleri Nedir?

Docker temizleme işlemleri, artık ihtiyaç duyulmayan Docker kaynaklarının sistemden kaldırılmasıdır.

Docker ortamında temizlenebilen başlıca kaynaklar şunlardır:

  • Durdurulmuş container'lar

  • Kullanılmayan Docker Image'lar

  • Etiketsiz ve referanssız imajlar

  • Kullanılmayan Docker Network'ler

  • Kullanılmayan Docker Volume'lar

  • Docker build önbelleği

Temizleme işlemlerinin amacı gereksiz disk kullanımını azaltmak ve Docker kaynaklarının yönetimini kolaylaştırmaktır.

Ancak bazı temizleme komutları önemli uygulama verilerinin veya yeniden kullanılması planlanan imajların silinmesine neden olabilir.

Docker Disk Kullanımı Nasıl Kontrol Edilir?

Temizleme işlemine başlamadan önce Docker'ın kullandığı disk alanı kontrol edilmelidir.

docker system df

Bu komut Docker kaynaklarının disk kullanımına ilişkin özet bilgiler gösterir.

Örnek çıktı yapısı:

TYPE            TOTAL     ACTIVE    SIZE      RECLAIMABLE
Images          ...       ...       ...       ...
Containers      ...       ...       ...       ...
Local Volumes   ...       ...       ...       ...
Build Cache     ...       ...       ...       ...

Burada:

  • TOTAL: İlgili kaynak türündeki toplam öğe sayısını gösterir.

  • ACTIVE: Aktif kullanımda olan öğe sayısını belirtir.

  • SIZE: Kaynakların kullandığı disk alanını gösterir.

  • RECLAIMABLE: Geri kazanılabilir olduğu hesaplanan alanı gösterir.

Daha ayrıntılı disk kullanımı bilgilerini görüntülemek için:

docker system df -v

Bu komut imajların, container'ların ve volume'ların depolama kullanımı hakkında daha ayrıntılı bilgiler sunar.

Docker Container Temizleme İşlemleri

A Complete Guide to Listing Docker Containers | Refine

Docker Container'lar durdurulduktan sonra otomatik olarak silinmez. Durdurulmuş container'lar sistemde yer kaplamaya devam edebilir.

1. Bütün Container'ları Listeleme

docker ps -a

Bu komut çalışan ve durmuş bütün container'ları listeler.

2. Yalnızca Durdurulmuş Container'ları Görüntüleme

docker ps -a --filter "status=exited"

3. Belirli Bir Container'ı Silme

docker rm nginx-test

Bu komut, nginx-test isimli durmuş container'ı siler.

4. Durdurulmuş Container'ları Toplu Temizleme

docker container prune

Bu komut, Docker'ın temizlenebilir durumda gördüğü durmuş container'ları kaldırır.

Komut çalıştırıldığında silme işlemi için onay istenebilir.

Onay sorusunu atlamak için:

docker container prune -f

-f seçeneği onay istemini atladığı için dikkatli kullanılmalıdır.

Docker Image Temizleme İşlemleri

Docker Remove Image: How to Delete Unused and Dangling Images | DataCamp

Docker Image, container oluşturmak için kullanılan dosya sistemi katmanlarını ve uygulama yapılandırmasını içeren şablondur.

Bir imajdan oluşturulan container silinse bile imaj Docker sisteminde kalabilir.

1. Docker Image'ları Listeleme

docker images

Bütün imajları görüntülemek için:

docker image ls -a

2. Belirli Bir Docker Image'ı Silme

docker image rm nginx:alpine

Bu komut, belirtilen imaj referansını kaldırır. İmajın katmanlarının diskten silinmesi, başka referanslar veya container'lar tarafından kullanılıp kullanılmadığına bağlıdır.

3. Kullanılmayan Etiketsiz İmajları Temizleme

docker image prune

Bu komut varsayılan olarak kullanılmayan dangling image'ları temizler.

Dangling image, etiketli bir imaj referansıyla ilişkilendirilmeyen ve artık kullanılmayan imajdır.

4. Kullanılmayan Bütün İmajları Temizleme

docker image prune -a

Bu komut, mevcut container'lar tarafından kullanılmayan imajları kaldırabilir.

Daha sonra yeniden kullanılacak imajlar da silinebileceği için komut dikkatli çalıştırılmalıdır.

5. Onay İstemeden Temizleme

docker image prune -a -f

Bu komut temizleme işlemini onay istemeden gerçekleştirir.

Docker Image ve Container Arasındaki Temizleme Farkı

Özellik

Docker Image

Docker Container

Görevi

Container oluşturmak için şablon sağlar.

Uygulamanın çalışma ortamını oluşturur.

Listeleme

docker images

docker ps -a

Tekil silme

docker image rm

docker rm

Toplu temizleme

docker image prune

docker container prune

Veri etkisi

İmaj katmanları ve referansları kaldırılabilir.

Container'ın yazılabilir katmanı kaldırılır.

Aktif kullanım

Container tarafından kullanılan imajın kaldırılması kısıtlanabilir.

Çalışan container normalde önce durdurulmalıdır.

Docker Image temizliği ile container temizliği farklı işlemlerdir.

Bir container'ın silinmesi, onu oluşturmak için kullanılan Docker Image'ın otomatik olarak silinmesi anlamına gelmez.

Docker System Prune Nedir?

...and "docker system prune" remained broken in Docker 29. The shiny new containerd snapshotter didn't make disk usage any better. Well, actually, it made it worse because now both compressed and… | Ivan Velichko | 24 comments

docker system prune, kullanılmayan Docker kaynaklarını toplu olarak temizlemek için kullanılan komuttur.

docker system prune

Bu komut varsayılan olarak şu kaynakları temizleyebilir:

  • Durdurulmuş container'lar

  • Hiçbir container tarafından kullanılmayan ağlar

  • Kullanılmayan dangling image'lar

  • Kullanılmayan build önbelleği

Daha kapsamlı temizlik için:

docker system prune -a

-a seçeneği, mevcut container'lar tarafından kullanılmayan imajların da kaldırılmasını sağlar.

Önemli: docker system prune varsayılan olarak volume'ları temizlemez. Volume temizliği için ayrıca seçenek belirtilmesi gerekir.

Docker Volume Temizleme İşlemleri

Docker Volume, container verilerinin kalıcı olarak saklanmasını sağlayan depolama alanıdır.

Özellikle MySQL, PostgreSQL ve diğer veritabanlarının verileri Docker Volume üzerinde tutulabilir.

Bu nedenle volume temizliği, image ve container temizliğinden daha dikkatli yapılmalıdır.

1. Docker Volume'ları Listeleme

docker volume ls

2. Volume Bilgilerini Görüntüleme

docker volume inspect uygulama_verileri

3. Belirli Bir Volume'u Silme

docker volume rm uygulama_verileri

Bu komut, volume herhangi bir container tarafından kullanılmıyorsa silinmesini sağlar.

4. Kullanılmayan Volume'ları Temizleme

docker volume prune

Bu komut varsayılan olarak kullanılmayan anonim volume'ları temizler. Desteklenen Docker sürümlerinde -a seçeneğiyle kullanılmayan adlandırılmış volume'lar da temizlenebilir.

Volume içerisinde önemli veriler bulunabileceği için silme işleminden önce içerik ve yedekleme durumu kontrol edilmelidir.

Docker Network Temizleme İşlemleri

Class 6 - Docker Networking (Hands-on) | containerization-and-devops

Docker, container'ların iletişim kurması için farklı ağlar oluşturabilir.

Kullanılmayan özel ağlar zaman içerisinde birikebilir.

Mevcut Docker ağlarını listelemek için:

docker network ls

Belirli bir ağı silmek için:

docker network rm proje_agi

Kullanılmayan ağları toplu temizlemek için:

docker network prune

Bu komut, kullanılmayan kullanıcı tanımlı ağları kaldırır. Docker'ın varsayılan sistem ağları korunur.

Docker Build Cache Nasıl Temizlenir?

Docker Image oluşturulurken build işlemlerini hızlandırmak amacıyla önbellek kullanılabilir.

Özellikle sık sık Dockerfile çalıştırılan geliştirme ortamlarında build önbelleği önemli miktarda disk alanı kaplayabilir.

Build önbelleğini temizlemek için:

docker builder prune

Daha kapsamlı temizlik için:

docker builder prune -a

Bu komut kullanılmayan build önbelleğini daha geniş kapsamda kaldırır.

Build önbelleğinin silinmesi, sonraki imaj oluşturma işlemlerinin daha uzun sürmesine neden olabilir.

Docker Kaynaklarını Belirli Bir Süreye Göre Temizleme

Docker temizleme komutları belirli filtrelerle kullanılabilir.

Örneğin 24 saatten daha önce oluşturulmuş ve temizlenebilir durumdaki container'ları kaldırmak için:

docker container prune --filter "until=24h"

48 saatten daha önce oluşturulmuş ve kullanılmayan imajları temizlemek için:

docker image prune -a --filter "until=48h"

72 saatten daha önce oluşturulmuş temizlenebilir sistem kaynaklarını kaldırmak için:

docker system prune --filter "until=72h"

Bu filtreler kaynakların oluşturulma zamanını esas alır. Son kullanılma zamanını doğrudan ifade etmez.

Docker Compose ile Temizleme İşlemleri

Docker Compose ile oluşturulan container'lar ve ağlar proje bazında kaldırılabilir.

Compose servislerini durdurmak için:

docker compose stop

Container'ları ve Compose tarafından oluşturulan ağları kaldırmak için:

docker compose down

Container'larla birlikte Compose tarafından yönetilen adlandırılmış ve anonim volume'ları da kaldırmak için:

docker compose down -v

Servis container'larıyla ilişkili imajları da kaldırmak için:

docker compose down --rmi all

Bu işlemler proje kaynaklarını etkileyebilir. Özellikle -v seçeneği kalıcı uygulama verilerinin silinmesine neden olabilir.

Docker Disk Alanı Doluyorsa Ne Yapılmalıdır?

5 Docker Commands You Don't Know Yet - DEV Community

Docker kullanılan sunucularda disk alanının dolması farklı nedenlerden kaynaklanabilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

  • Kullanılmayan Docker Image'ların birikmesi

  • Çok sayıda durmuş container bulunması

  • Docker build önbelleğinin büyümesi

  • Container loglarının fazla disk alanı kullanması

  • Docker Volume içerisindeki verilerin artması

Disk kullanımını kontrol etmek için:

docker system df -v

Linux sistemlerde genel disk kullanımını görüntülemek için:

df -h

Container loglarının disk kullanımını kontrol etmek için:

docker inspect --format '{{.LogPath}}' nginx-web

Log dosyasının yolu kullanılan logging driver'a göre değişebilir.

Disk alanı sorunlarında yalnızca imaj temizliği yapmak yeterli olmayabilir. Volume, log ve build önbelleği kullanımı da incelenmelidir.

Docker Container Logları Nasıl Sınırlandırılır?

Docker Container logları uzun süre çalışan uygulamalarda büyüyebilir.

Log dosyalarının kontrolsüz büyümesini önlemek için log döndürme yapılandırması kullanılabilir.

Örnek:

docker run -d \
  --name nginx-log \
  --log-driver json-file \
  --log-opt max-size=10m \
  --log-opt max-file=3 \
  nginx:alpine

Bu yapılandırma her log dosyasının boyutunu yaklaşık 10 MB ile sınırlar ve en fazla üç log dosyası tutulmasını sağlar.

Bu işlem disk kullanımını kontrol etmeye yardımcı olur.

Docker Temizleme Komutları Özet Tablosu

Komut

Görevi

docker system df

Docker disk kullanımını gösterir.

docker container prune

Durdurulmuş container'ları temizler.

docker image prune

Kullanılmayan dangling image'ları temizler.

docker image prune -a

Container'lar tarafından kullanılmayan imajları temizler.

docker volume prune

Kullanılmayan volume'ları kapsamına göre temizler.

docker network prune

Kullanılmayan ağları temizler.

docker builder prune

Kullanılmayan build önbelleğini temizler.

docker system prune

Kullanılmayan çeşitli Docker kaynaklarını toplu temizler.

docker compose down

Compose projesinin container ve ağlarını kaldırır.

Docker Temizleme İşlemlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Docker temizliği yapılırken aşağıdaki konulara dikkat edilmelidir:

  • Temizlikten önce Docker kaynakları listelenmelidir.

  • Üretim ortamlarında toplu silme komutları dikkatli kullanılmalıdır.

  • Önemli veriler içeren volume'lar silinmemelidir.

  • Veritabanı yedekleri kontrol edilmelidir.

  • Kullanılmayan imajların tekrar indirilmesi gerekebileceği unutulmamalıdır.

  • Container silme işleminin uygulama verilerine etkisi değerlendirilmelidir.

  • Otomatik temizlik işlemleri uygulanmadan önce filtreler test edilmelidir.

Sonuç

Docker Image ve Container temizleme işlemleri, Docker ortamında gereksiz disk kullanımını azaltmak ve kaynakları düzenli şekilde yönetmek için kullanılır.

docker container prune durmuş container'ları, docker image prune kullanılmayan imajları ve docker builder prune build önbelleğini temizlemek için kullanılabilir.

docker system prune ise birden fazla Docker kaynak türünü toplu olarak temizlemeye yardımcı olur.

Temizlik işlemlerinde Docker Volume'ların ve kalıcı uygulama verilerinin korunmasına dikkat edilmelidir. Özellikle üretim ortamlarında hangi kaynakların silineceği önceden kontrol edilmelidir.

 


Alıntı